16 ARALIK 2018 PAZAR

Yenilenmenin yolu değişmekten geçer

Teknolojinin gerektirdiği değişim için toplu taşıma hizmeti veren esnafında değişmesi gerektiğini dile getiren İsmet Aktürk; “Birleşerek, iş birliği benimsenmeliyiz” çağrısı yaptı...

Ekleme: 16 Kasım 2018 Cuma 22:39/ Güncelleme: 16 Kasım 2018 Cuma 22:39
KTT: Bugün Özel Halk Otobüsçüleri’nin sorunları çok ve de zor durumdalar. Bu açıdan geleceği düşünerek 20 yılı aşkın Çift Katlı otobüs işletmecisi olarak, sizler ne durumdasınız?
AKTÜRK: Sayın Dalan’ın dediği yerdeyiz!.. Bizler İETT’ye bağlanırken “Bunları adam edin!” demişti. O za- man buna alınan olmadı. Ağır gelmesin ama hala o yerdeyiz. Sadece Özel Halk Otobüsçüleri değil, diğer taşımacı çalışanlarının hepsi. Bunun nedeni de kent ve kentliye gereğince hizmet veremeyişimiz. Bir kere hizmet vermek üzere çalışan personelimizi eğitemediğimiz için, sosyal yaşamlarına, problemlerine eğilemediğimiz, bununla aynı önemde bir meselemiz de çalıştığımız kurumla iyi iletişime giremeyişimizdir. Bu yüzden hala aynı yerdeyiz.
Öngörüleri paylaşamadığımızdan aynı yerde kaldık.
Bu aksaklıkları gideremediğimiz, gidermek için çaba sarf edip yol alamadığımız süre aynı yerde kalmaya da mah kûmuz! Bizim başarı noksanlığımızdan dolayı boşluğu UBER ve bunun gibi kor san taşımacılık dolduracaktır. Bununla da kalmayarak ekmeğimizi işimizi elimizden alacakları muhakkaktır.
Eğer biz de birlik, beraberlik, eğer bizde iyi hizmet anlayışı hakim olsaydı Büyükşehir Belediyesi bizi kaale alır, Otobüs A.Ş. gibi firmaları çıkarmaz. Gereksinimlerin oluşturup doğurduğu boşluğu yine esnafla ona ek görevler tevzi ederek doldurtur, ortaya çıkan sorunları da bu yolla çözerdi.
 
KTT: Suçlu aramakla bir yere varılamaz. Hala araç tip ve sınıflamaları ne olursa olsun “Özel Halk Otobüsü İşletmeciliği, kamu görevini öz sermayesi ile yapan özel taşımacı. Belediye denetim ve yürütümünde, ücreti mukabil hizmet veren taşımacıdır” tanımını kendiniz neden ortaya koymuyorsunuz?
AKTÜRK: Hepimiz aynı gemide ve saftayız. Konuşmadığımız için durumumuzu masaya yatırarak “Biz neyiz? Bizler kimleriz? Neyi yapabilen nasıl yapabileceğini bilen yetkileri ne kadar olan, buna karşı sorumluluk, iş görev tanımları ne olan ve olması gereken, nasıl olmamız gereken taşımacılarız?” sorusu, baştan sorulmamış!..
Önce bu sorulmalıydı. Dahası bunu birbirimize sorup, ardından bulacağımız ortak cevabın üzerinde birlikte düşünmeliydik. Çerçevesini de çizerek düşünmeliydik. ama bunu kimse yapmadı. Kendilerini ayırıp kanaat önderi sayanlar ayrımı kaşıdı. Ben buna dikkat çekerek konuşuyorum. Sormamız gerektiğine inandığım soruları bunlar sormadı. Dolayısıyla vermediğimiz cevaba dayalı strateji üretemediğimiz için şimdi bunlar oluyor. Bir durumda şu, sizin süreci doğ- ru analiz ettiğinizi bildiğimden böyle konuşuyorum. Diğer gerçeklik ise bu taşıma işi, otobüse dönüşürken, asıl nüve, özel halk otobüsçüleri denilen taşımacı, dediğim araç sahipleri ve onların kurdu ğu anlayışta şirketlerdi. Onlar düşünmeliydi bunları demem de pek yanlış olma sa gerek!.. Ardından oluşturulan taşıma ihtiyaçları bizi doğurdu çünkü... Bunları ele alan oda bir şirket yapılanması, bir bilen, kanaat önderleriyle belirlenen çerçeve bunlar tarafından o zaman gerekeceği hesaplanarak ele alınmalıydı.
Biz ortaya çıkınca bize karşı çıkışın dayanağı olmazdı bugünkü ilişkileri? Bu yapılmış olsaydı o zaman bugün olan olmazdı. Yapılmadığı için başkası sayıldık. Dahası öteki görüldük? Bu yolla düşünüşe yöneldik? ben size bunu söylerim.
 
KTT: Sanırım haklı olmanın önemi yok, realite bugün oluşmuş fiili durum, duruma getirilmesi gereken çözümün ne ol- ması gerektiği. Sizce, Özel Halk Otobüsü İşletmeciliği kavramı nasıl ele alınmalı?
AKTÜRK: Özel Halk Otobüsçüsü 10 yıl öncesinin gerisindedir. Herkes sektörel anlayıştan uzakta günü kurtar- ma peşindedir. Her gün durum daha da kötüye gitmektedir. Bu halimizin düzeltilmemesi de maksatlıdır.
Bir kere bu halimizle devam etmek kendi kendimize çözüm üretmememiz ya da üretemememiz, idareye yerimize onlara uygun alternatif oluşturmasına zemin de hazırlamaktadır. Oluşan ve de oluşacak boşluğu, şimdiden idare başka aktörlerle doldurma hazırlığı içerisindedir. Gün doğdurulmaktadır. onlara gün doğmuştur! Bugünün yöneticileri bireysel öne çıkma peşinde. Günü kurtarmanın popülist eylemiyle hareket etmekte.
Üzülmeme rağmen söylemem gereken şey, tüm çabalar yönetimde baş olmayı sürdürme üzerinedir. Bu yüzden de durum çıkmazı işaret ediyor. Daha doğrusu kamunun bize bakışındaki insafına kalıyor. Bu noktada kamunun hizmet alanın hizmet önceliğine bakarak, bizi görmezden gelme olasılığı daha fazla. Hizmeti istenen olmasa da beklenene yakın vermek çeşitlendirici anlayışla birlikte yol alarak vermeyi öne çıkarma gibi bir zorunluluğu görmemiz gerekiyor. Gidişata uygun öncelik sıralamalarını bütünsellikle belirlememiz gerekiyor.
 KTT: Bu noktada Çift Katlı olma özelliğiniz var, her attığınız adım bu özelliğiniz ile değerlendiriliyor? Bu durumunuzu da dikkate alarak neler söylemek istersiniz?
AKTÜRK: Tam 21 yıldır Çift Katlı’lar olarak bu kentte verdiğimiz hizmet var. Hala, İETT tarafından belirlenen esaslara uygun hizmetimizi sürdürüyoruz. Bu gerçeğin bir kışmını ifade ettiğiniz yanı. Bilinmesi için içimizdeki öte- kileştirmelerin topyekün sorunlar oluşturduğu ve gelişimi engellediğini belirtmem gerek. Meseleye önce bize içerdeki öteki bakışı ortaya koymam gerekiyor. Aslında bunu sizin de söylememi beklediğinizi, yaklaşımınızdan görüyorum.
Evet, bize sektör içinde nasıl bakılıyor? Bir kere hepsi olmasa bile yönlendirmelerle çoğu, bize nasıl beklentile- rimize uygun esnafımızı kullanırız noktasında işe yarayan esnaf olarak bakıyor. Bu yüzden de bizim bir arada olmamızı istemiyor. Dediğimiz amaçla onları nasıl yanımızda tutarız diye bakıyor.
“Komşu kuyusunu kazdıran, varlığını istemeyen kendisi ayakta durabilir mi?” cevabı mevcut durum veri- yor. Olan biten de ortada görünüyor. Evi- mize ekmek götüremez duruma düştük. Hepimiz bu duruma getirildik. Bu durumda nasıl iyi hizmet verilebilir? Nasıl istenen kazanç elde edilebilir ki?
 
ÇÖZÜM İÇİN TEK YOL VAR
Bunun bir tek yolu var; o da birleşmek. Bu da tüm solo otobüslerin tek çatı altında toplanmaları, aynı şekilde 144 adet Çift Katlılar’ın da tek çatıda toplanmalarıyla mümkün.
Bunu neden böyle söylüyorum pe- ki? Bugüne dek getirilmiş anlayış bu bakışa yakın olduğundan. Var olan yapıya yakın değişimle kabulü daha çabuk olacağından. Yoksa tüm modlar tek çatı için- de içeride ihtiyaca uygun hat yapılanmalarının tasnifi, bence en doğru ve geçerli. Pekâlâ hepimiz tek çatıya girebiliriz. İlk önerimle yürürsem, Çift Katlı’lar dağınık olacağına 144 tanesi de bir çatı altında neden çalışmasın ki?
Bunun kime zararı olur? Tersine, daha verimli, daha paylaşımcı bir planlamanın yolunu açar bu oluşum.
Biz 3 bölge 3 havuz olarak çalışır ve daha net hizmet görüntüsüyle kaliteli konforlu hizmet gerekliliğini öne çıkaran anlayışa itilmiş de oluruz. Dolayısıyla, verimliliğimiz de istenen kalite ve konfora yükselmesi daha çabuk sağlanır. 
Böyle bir yapılanma için elbette gelişimin gereklerine uygun bir kadrolaş- ma da gerekli. Bir anlayış değişikliği ile yönetici profilimiz de değişmeli. Bu da şart. Birlik-beraberlik yanında, profesyonel, ulaşımdan iyi anlayan, uzmanlığın ötesi birikime sahip, eğitimli ve ön yargısına yenik düşmemiş, feodal görüş ve buna dönük aşiret bağlılığı ve bağlantısı gibi menfi saplantıları da olmayan yöneticilerin başa getirilmesi gerek. An- cak, bu sayede işin evraka dayalı belgeli ve olması gibi prosedürü ile işleyen mekanizmalarıyla mücehhez bir yapılanma kurulabilir. Bu da ne kamuyu yeni arayışla zaman kaybına sokar, ne de gelişime ket vuran gecikmelerle halka hizmet geciktirilmiş olur. Şuanki Çift Katlı otobüslerimiz, 14 yıl öncekiyle aynı. Hizmette yorulup atıl hale gelmiş, değişmesi gerekiyor. Gelişen teknolojinin imkanlarıyla üretilen yeni otobüsler kalite ve konfor konusunda yol açıp yolcu memnuniyeti açısından arzu edilen seviyeye götürecek imkanlar sunmaktadır. Araç yenileme konusunda İETT özel çalışma yönergesine ve onun denetim ve yürütüm esasları ile hizmette kullanılacak araç özellikleri konusuna uygun örek olması açısından, yaptığımız araştırma sonucu toplu değişimi yapıp yapamayacağımızla ilgili AKIA Otobüs Fabrikası ile yaptığımız görüşmede, yeni nesil üretimlerin üretilme aşamasında fabrikada teknik gezi talebimiz olmuş, talebi fabrika, kendi esaslarına uygun bulup bize, esnek üretim anlayışı çerçevesi olabilecek taleplerimizi dikkate alınabileceğini iletti.
Neticede üretilen otobüsler, hizmet- te belirlenen teknik şartnameye uygunluğu görmek istedik. Yaptığımız teknik inceleme, bi- zi yeterli süre yolda bırakmayacak özellik ve dayanıklılığın, taban çürümesi gibi önce yaşadığımız sorunlardan kurtaracak yeterlilik taşıdığını gösterdi. Artık Özel Halk Otobüsçüleri teknik yeterliliğe dayalı, alırken kazandıran, ömür boyu maliyetiyle verimliliği hesaplanan anlayışla alım yapıp bu yola yönelmeli. Alımların toplu olması, maliyette planlı üretime de neden olacağından, bize makul ve daha az maliyetle edinmemize neden olacağı açıktır.
 
KTT: Sayın Aktürk, ayrıntıları kenara koyduğumuzda Çift Katlı’lar olarak tek çatıda ve toplu alıma işaret ediyor. Hatta, kamu ile or- tak aklı kullanıp madem İETT de- netim ve yürütümünde, belirlediği yönerge esaslarına göre çalışıyorsunuz. O zaman araç alımı gibi birçok ek fayda getirecek konularda yeni yapılanma ile yol alıp, birlikte maliyet düşüren uygulamaları konuşabileceğimiz ya- pı kurmalı mı diyorsunuz? An- cak, iç yapı hala kurumsallık ve birliğe aykırı ferdi yaklaşımlı. Bu dediğinize engel değil mi?
AKTÜRK: Engel ama direnç giderek zayıfladığını son değişimler de gösteriyor. Bunu biraz kamu destekli itme ile olumlu sonuca ulaştırabiliriz. Transist etkinliklerinde ortaya konulanlar geleceğin önünün kapatılamayacağını gösteriyor. Şimdi herkes bildiğini yapacağına, araç alımlarında alacağımız aracı hangi koşulda, ne kadara alıyor veya alırız?
Hangi bankadan krediyi, hangi koşul ve oranda kullanıp vade ve taksitler ne kadar tutuyor? Bu gibi konuda kamu özel iş birliği, bize yeni imkanlar sunamaz mı? bunun için yapısal değişikliğe gitmemiz esnafımız için ciddi kazançlar sağlamaz mı? 
Ben, “bunları düşünen esnaf olalım” diyorum. “Çift Katlı’lar tek çatı olsun” derken, bu amaçla örnek olmak için açıklama yapıyorum. Yaşam boşluk kabul etmez, doldurur. Geleceğin yapılanması “Yenilenin” diyor. Bunun gereğini yapan kazanır. Benim önerim esnafın kazanması, hepsi bu...