20 HAZİRAN 2019 PERŞEMBE

Elektrikli araç teşviki yarışıyor!

Dünya’ya yepyeni bir boyut kazandırmayı amaçlayan elektrikli araç sektörünün öncü ülkeleri, otomotivde dönüşümü yakalamak için teşvikler konusunda yarışıyorlar...

Ekleme: 24 Mayıs 2019 Cuma 23:59/ Güncelleme: 24 Mayıs 2019 Cuma 23:59
GÜNÜMÜZDE teknolojinin ge lişmesiyle birlikte hayatın hemen hemen her alanında yaşanan dijital dönüşüm ve “Nesnelerin İn- terneti”, otomotiv sektöründe de kaçınılmaz gerçeklerden biri olarak değerlendiriliyor. Klasik otomobil alışkanlıklarını yıkmak ve otomobile yepyeni bir boyut kazandırmayı amaçlayan elektrikli araç sektörü, devlet teşvikinin ge- rektiği en önemli alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, ye- ni bir sektör geliştirmek ve satın alma alışkanlıklarını değiştirmek için devlet politikalarının gerekli olduğunu belirtiyor.
Desteklerin çoğu, elektrikli taşıtlar ve fosil yakıtlarla çalışan taşıtlar arasında halen var olan maliyet farkını azaltma teşvikleri ya da yardımlarını kapsıyor. Şarj istasyonlarının altyapılarının finanse edilmesi, gerekli olan kamusal ve paylaşımlı e-Mobilite sistemlerinin uygulanmasının da desteklenmesi gerektiği belirtiliyor. Çin’de devletin satın alma desteği araç başına 8 Bin 700 Do lar’a ulaşırken, Norveç’te bu destek 11 Bin 500 Dolar’ı aşıyor. Ay- rıca, elektrikli araç sahipleri, otoyol ve feribotlardan ücretsiz yararlanıp bazı şehirlerde otopark ücreti de ödemiyor. Ancak, elektrikli araçlara ilişkin bazı ön yargılar ve belirsizliklerin devam et- mesi de satın alma trendlerinde belirleyici oluyor.
Elektrikli taşıtların geleceğinin en parlak olduğu ülkelerden Çin, tutarı 5 Bin 100 Dolar’dan 8 Bin 700 Dolar’a kadar değişe- bilen alım vergisi ve dolaylı vergilerden muafiyet sağlıyor. Bölgesel teşvikler, ulusal teşviklerin yüzde 50’si ile sınırlandırılırken, Çin’in bu politikasını 2020 yılına kadar piyasada oluşacak etkiye göre ayarlaması bekleniyor. Ayrıca, 7 büyük şehirde elektrikli ta- şıt sayısına getirilen sınırlandırmalar kaldırılmış durumda. Bölgesel olarak, elektrikli taşıtlar, otobüs şeritlerini trafiğin en yo- ğun olduğu zamanlar haricinde kullanabilirken, geçiş ücreti ve park alanları için ücret ödemiyor.
Elektrikli taşıt pili alımında 4 Bin Euro ve fişli (plugin) hibrit taşıt alımında 3 Bin Euro indirim imkanı sunan Almanya, 2020 yılına kadar 400 Bin taşıta kadar ya da 600 Milyon Euro teşvik sağlamayı planlıyor. Teşviklerin yüz- de 50’sininin otomotiv üreticileri, diğer yarısının da devlet tarafından finanse edilmesi öngörülüyor. Aynı zamanda, 10 yıl için yol vergisinden muafiyet, 2021 sonrasında da 5 yıl muafiyet sağlanması, şirket taşıtlarına vergilerde indirim ve bölgesel olarak, ücretsiz park ve otobüs şeritlerine eri- şim başlıca teşvikler oluyor.
Fransa’da ise kişi başına salı nan karbona dayalı olarak hasarsızlık indirimi modelinin hayata geçmesi bekleniyor. Buna göre, pilli elektrikli taşıtlar için 6 Bin 300 ve fişli hibrit taşıtlar için bin avro, eski bir dizel araç ile değis- ̧tirilen pilli elektrikli taşıtlar için ve fişli hibrit araçlar için 10 Bin Euro’ya kadar hasarsızlık indiriminin sunulması ve dizel aracı fişli hibrit araçla takasta 3 Bin 500 Euro indirim planlanıyor.
Elektrikli taşıt satın alan şirketler için de vergi avantajı sunulurken, devlete ait filoların yüzde 50’sinin elektrikli taşıtlardan olu- şacağı tahmin ediliyor.
İngiltere’de ise teşvik model- leri, kilometre başına karbon salımına ve sıfır emisyonlu araçlara dayanıyor. Pilli elektrikli taşıtlar için 5 Bin 800 Dolar ve fişli hibrit taşıtlar için de 3 Bin 300 Dolar teşvikin yanı sıra sürücülere bazı vergi kolaylıkları imkanı da sunuluyor. İngiltere, Ultra Düşük Emisyonlu Taşıtlar’ın (ULEV) üretimi ve satın alınmasını teşvik etmek için 2015 ile 2020 yılları arasında 770 Milyon Dolar devlet harcaması da planlıyor.
ABD’de ise elektrikli taşıtları ödüllendiren ve taşıtların ortalama yakıt tüketimini azaltma- ya yönelik olarak tasarlanan Kurumsal Ortalama Yakıt Ekonomi si (CAFE) düzenlemesi yapıldı. Elektrikli taşıt alımında 2 Bin 500 Dolar’dan 7 Bin 500 Dolar’a kadar vergi avantajı ve 9 eyalette sıfır emisyonlu taşıt üretme zorunluluğu getirildi. Bazı eyaletlerde satın alma indirimi ve vergi muafiyetleri de sağlandı.
Norveç’te ise satın alma vergisinde muafiyet imkanı tanınırken, 11 Bin 600 Dolar pil ile birlikte satın alındığında elektrikli taşıta sağlanan KDV muafiyeti (vergi öncesi taşıt fiyatının yüzde 25’i) ve kiralanmış bir pile sahip elektrikli taşıtlar da bu muafiyetten faydalanabiliyor.
Fişli hibrit taşıt alımlarında da indirimler yapılırken, yol vergisi, geçişler ve vapur ücretlerinden muafiyet sağlanıyor. Pilli elektrikli taşıtlar için bu politikanın 2020 yılına kadar devam etmesi bekleniyor.
Norveç, elektrik li araç sahipliği konusunda Çin ile birlikte diğer 14 ülkeye göre oldukça me- safe katetmiş görünüyor.
Otomobil satışlarının yüzde 20.9’unu elektrikli, yüzde 31.3’ü- nü ise şarj edilebilir ve edilemez hibritlerin oluşturduğu Norveç’te araştırma- ya katılanların büyük çoğunluğu, çeşitli güçlü teşviklere rağmen elektrikli araçları pahalı bulduğunu belirtiyor. 
Benzer bir tavrı, alımların teşvik edildiği Çinli tüketiciler de sergiliyor. Araştırmaya katılanların verdiği cevaplar içinde elektrikli araçları pahalı bulanların ortalaması yüzde 86 iken, Norveç ve Çin’de bu oran yüzde 64 ve yüzde 65 seviyesinde kalıyor. Raporlar, 2017 yılında elektrikli taşıt satışları, dünya genelinde 1.2 Milyon adet seviyesinde gerçekleşti. Satışlar, 2016 yılı ile kıyaslandığında yüzde 60 artış gös- terdi. Fakat, bu rakam, yeni otomobil satışlarının sadece yüzde 1.5’ini ifade ediyor.
Elektrikli taşıt satışları aynı zamanda belirli coğrafi bölgelerde yoğunlaşmış durumda.
Küresel satışların yüzde 90’ı Çin, ABD, Japonya, Norveç, İngiltere, Fransa, Almanya ve İsveç olmak üzere 8 ülkede gerçekleşti. Çin, 600 bin satış ile elektrikli araç satışında lider konumda yer alırken, bunun yüzde 80’ini elektrikli taşıtlar ve yüzde 20’sini de hibrit taşıtlar oluşturdu.
Öte yandan, genel olarak bakıldığında, otomotiv sektöründe- ki gelişmeler gelecekte elektrikli araç sayısının bugünden çok daha fazla olacağını ortaya koysa da iç- ten yanmalı motorların birdenbi- re sahneden çekileceğine işaret et- miyor. Bekliyip, göreceğiz.