20 EKİM 2017 CUMA

İklim değişikliğinden havayolu etkilenecek

Geçtiğimiz yıl sonu yapılan bir araştırma, havayollarının geleceğini zor günlerin beklediğini ortaya koydu. İklim değişikliği altındaki uçakların türbülansının çok önemli ölçüde artabileceği açıklanıyor...

Ekleme: 11 Ağustos 2017 Cuma 21:50/ Güncelleme: 11 Ağustos 2017 Cuma 21:50
ABD-Reading Üniversitesi’nden atmosferik biliminsanı Prof. Paul Williams tarafından yapılan araştırmalara göre, atmosferdeki karbon dioksit konsantrasyonlarında ki bir artışın Kuzey Atlantik uçuş koridoru üzerindeki hava akışın- da değişikliklere neden olabileceği ve bu durumunda hava türbülansı artışına neden olacağını açıkladı. Prof. Williams; “Yüzyılın ortalarına kadar, atmosferdeki karbon dioksit konsan- trasyonlarını azaltma çabasıyla birlikte, hava türbülansı yaşayan hava sahası hacmi yaklaşık yüzde 59 artacaktır. Şiddetli türbülans yaşayan hava sahası yüzde 36’dan yüzde 188’e yükselebilir” diyor.
Prof. Williams, araştırma sonuçlarını meslektaşı Prof. Manoj Joshi tarafından Nature Climate Change Dergisi’nde 2013 yılında yayımlanan çalışmasının genişletilmiş bir eki olduğunu açıklıyor. Algoritma sonuçları, rüzgar hızı ve hava akışı yönündeki değişiklikler de dahil olmak üzere hava türbülansı seviyelerinin göstergeleri olduğu, 21 farklı rüzgarla ilgili özellikleri incelendikten son- ra kurulduğunu gösteriyor.
 
BU KADAR ÇABUK MU?
Ayrıca, Colorado Üniversitesi’nde atmosferik ve okyanus bilimleri uzmanı olan Kristopher Karnauskas da, hava akışının Pasifik üzerindeki davranışının ik- lim değişikliğine farklı tepkiler verebileceğini söyledi. Kristopher Karnauskas, özellikle, Avru- pa, Kuzey Amerika, Uzak Doğu arasında yoğun hava trafiği ile bilinen alana odaklandı ve türbülansı en yüksek olduğu bilinen simülasyonlarını ortaya koydu. Çalışma, spektrumda, türbülansın ciddi bir artış gösterdiğini ortaya koydu. Karnauskas, bu ko- nuların incelenmesi halinde iklim değişikliğinin havacılık üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılmasına yol açabileceğini belirti- yor. “Havacılık gibi endüstrilerin iklim üzerindeki etkileri uzun yıllardır oldu ve bunu biliyorduk ancak, iklim değişikliğinin boyutları bu kadar ça- buk ve farklı katımlarla değişince şimdi etkisini göz önüne almamız gereken bir durum oluştu. Bu kadar çabuk beklemiyorduk” diyor. Karnauskas, gelecekte yeryüzünün yüzeyindeki hava akışının nasıl değişebileceği konusunda önemli belir- sizlikler bulunduğunu da ilave etmeden geçemiyor.
Yükselen küresel sıcaklıklarının, büyük hava akımlarındaki değişimler de dahil olmak üzere atmosferik hava akımında ciddi değişikliklere neden olabileceği, giderek daha fazla kiritik sonuçlar olacağını gösteriyor. Bazı araştırmalar, henüz tam olarak açıklanmamış olsa da, büyük ölçekli atmosferik hava akımlarında meydana gelen değişiklik- leri tesbit etmiş ve Kuzey Kutubu ve Antartika’nın hızlı bir şekilde ısınması sonucunda hava akıntısının zayıflaması ile havayollarının kullanılamaz hale geleceğini ileri sürüyor.
 
KÖTÜ ÖRNEKLER!
ABD’nin Phoenix Kenti’nde geçtiğimiz günlerde, aşırı sıcak hava koşulları yüzünden pist yetersizliği (!) 50’den fazla uçuşun iptaline sebep oldu. Araştırmalar, gitgide yükselen ısı dalgalarının özellikle, çok yakın gelecekte havayolu ulaşımında tarife gecikmelerine sebep olacağını, yolcu ve yük miktarını olumsuz etkileyeceğini gösteriyor. Çünkü, sıcak- lık arttıkça havanın yoğunluğu düşeceği, bu durum uçakların kal dırabileceği yük miktarının azalmasına sebep olacağı, özellikle de, sıcak havalarda ağır uçaklar için uzun pistlere ihtiyaç duyulacağı belirtiliyor!..
ABD, AB, Ortadoğu, Çin ve Güney Asya’daki iklim modelleri ve 19 yoğun havalimanında yıl boyunca saatlik sıcaklık değişimlerini inceleyen bir gurup bi- liminsanı, küresel değişim sonu- cu havanın yoğun olacağı için uzun pistlere sahip olan havalimanlarında iklim değişikliğinin daha etkili olacağı savunuyor. Ör- neğin; Dubai’de taşınabilir yük ve yolcu sayısının yaklaşık yüzde 55 azalacağına işaret ediyorlar. Dünya genelinde ise en az yüzde 4 oranında ağırlık kısıtlamasına sebep olacağını öne sürülüyorlar. Yalnızca, yüzde 0.5’lik bir ağırlık kısıtlamasının bile 160 kişilik bir uçakta 13 yolcu kaybına sebep ol- ması anlamına geliyor!..